Mật ong là gì? Có tác dụng gì? Chữa được những bệnh gì?

1/ Mật ong là gì? Nguồn gốc, lịch sử của mật ong

“Thần nông bản thảo kinh” được viết vào thời Tây Hán, đã phân chia 365 loại dược liệu ra 3 loại thượng phẩm, trung phẩm, hạ phẩm; trong đó mật ong, sáp ong và con ong được xếp vào hàng thượng phẩm và được cho rằng không có độc, có thể dùng lâu dài, công hiệu gồm cả trị bệnh và bảo vệ sức khỏe.

Sách này viết: “mật ong có vị ngọt, tính bình, chủ trị tà khí trong ngực và bụng, bồi bổ ngũ tạng, ích khí bổ trung, giảm đau, giải độc, trừ được nhiều bệnh bằng trăm thứ thuốc; dùng lâu ý chí kiên cường, thần thái nhẹ nhàng, không già, sống lâu

Sáp ong vị ngọt, hơi nóng, chủ trị bệnh kiết lỵ(1), bổ trung, trị các vết thương do kim loại gây ra, ích khí, không đói, không già; con ong vị ngọt, tính bình, chủ trị đau đầu do trúng gió, trừ chất độc, bồi bổ, làm lành vết thương, dùng lâu làm cho người ta tươi trẻ, đẹp, không già”. (1) Nhiễm trùng đường ruột gây tiêu chảy nặng có máu và chất nhầy.

mật ong là gì

Các triệu chứng có thể xuất hiện nhiều ngày hay đôi khi nhiều năm sau khi bị nhiễm, gồm tiêu chảy, ăn không tiêu, sụt cân và thiếu máu. “Bản thảo cương mục” trong đó có những phần viết về mật ong, sáp ong, con ong mật đều đề cập nhiều đến những phương pháp dùng chúng để chế biến thuốc.

Trong phần về ong đất có ghi công dụng làm thuốc của tổ ong đất: bọc một tổ ong đất, 1 da rắn và bùn hoàng thổ, nướng khô, nghiền thành bột mịn, mỗi lần dùng 3g, pha vào rượu uống có thể trị mụn nhọt. Ngoài ra, còn nhấn mạnh đến 5 công hiệu của mật ong khi chế biến thuốc: thanh nhiệt, bồi bổ, giải độc, làm tươi nhuận, ngưng đau.

Mật ong sống tính mát nên có thể thanh nhiệt; mật ong qua nấu có tính nóng ấm nên có thể bồi bổ cơ thể; mật ong có tính hút ẩm, giữ nước nên có công dụng làm cơ bắp mềm mại, giúp thông đại tiện; vị ngọt có thể làm vị thuốc hỗ trợ loại bỏ đi vị đắng, chua, mặn của các dược liệu khác; tác dụng của mật ong làm hòa dịu nên có thể giải trừ cơn đau dạ dày và các vết lở loét đau đớn.

mật ong

Y học cổ xưa ứng dụng sản phẩm từ ong điều trị    bệnh cũng có sự độc đáo riêng. Quyển sách y “Tứ bộ y điển” được bắt đầu biên soạn từ thế kỷ thứ IV, qua nhiều lần bổ sung, bản thảo được truyền đến nay, được hiệu đính vào thế kỷ XI, cũng có ghi việc dùng mật ong, rượu mật ong, sáp ong, ong rừng và ong nghệ làm thuốc.

Toàn quyển sách có hơn 100 bài thuốc về mật ong, còn có chỗ ghi rõ quy cách dùng mật ong sống, mật ong rừng… làm thuốc. Phần điều trị bệnh da trong chương 61 bộ thứ 3 của “Tứ bộ y điển” có ghi việc dùng cao chế từ mật ong và cây thiên thảo trị nốt ruồi ở mặt, tàn nhang và mụn trứng cá.

Phần điều trị bệnh phụ khoa ở chương 74 giới thiệu việc dùng mật ong chế thành thuốc đặt ở hậu môn, uống rượu mật ong có thể chữa chứng kinh nguyệt không đều. Nhiều đoạn trong chương 86 nói về việc pha chế mật ong

Trong phần dưỡng lão ở chương 90 có 4 bài thuốc về mật ong, cho rằng mật ong là tinh hoa của hoa, có thể làm da mềm mại. Ngoài ra, từ chương thứ 3 đến chương thứ 11 của bộ thứ 4 trong “Tứ bộ y điển” còn ghi về loại thuốc nước, thuốc viên, thuốc cao, dầu, dược phẩm quý… đều có sử dụng mật ong.

Chương thứ 8 ghi việc chế luyện thuốc dùng mật ong làm thuốc dẫn. Phần liên quan đến pha chế rượu thuốc ở chương thứ 10 chia ra làm 3 loại: rượu thuốc mật ong, rượu thuốc 1 vị thuốc, rượu thuốc có nhiều vị thuốc; ghi cụ thể cách phối hợp và pha chế rượu thuốc mật ong. Như vậy, điều trị và bồi dưỡng sức khỏe bằng ong có đủ căn cứ thực tiễn và lý luận. 

2/ Thành phần của mật ong gồm những gì

Mật ong là một chất hỗn hợp các loại đường vô cùng phức tạp. Thành phần chủ yếu của mật ong là đường, chiếm trên 3/4 tổng lượng của mật ong, trong đó có đường đơn (monosaccharid)(1), đường đôi và đường đa (polysaccharid)(2); nhưng tỷ lệ hàm lượng của những thành phần đường này đối với các loại mật ong có đặc trưng giống nhau, tức tổng fructose (đường quả)(1) và glucose(2) chiếm 85 – 95% thành phần đường trong mật

Hơn nữa, trong phần lớn các loại mật ong, đường quả đều chiếm ưu thế, ví dụ như: mật ong ở cành gai, mật ong hoa táo, mật ong hoa    hồng…. Một số loại mật như: mật ong hoa cây bông, mật ong rừng thì hàm lượng glucose nhiều hơn so với đường quả; hàm lượng đường mía và đường mạch nha trong các loại mật ong rất ít, khoảng trong phạm vi vài phần trăm.

Ngoài ra, trong mật ong còn chứa protein(3), acid amin(4), acid hữu cơ, vitamin(5), sắc tố(1) và có mùi thơm. Ngoài thành phần chất khô ra, mật ong còn có thành phần nước. Mật ong chứa nhiều dinh dưỡng, sinh nhiều nhiệt lượng, mỗi 1kg mật ong trưởng thành sinh ra khoảng 12.560J nhiệt lượng, (1) Một loại đường đơn giản thấy trong mật và trong trái.

thành phần mật ong

Một loại đường đơn có chứa 6 nguyên tử carbon (một hexose). Glucose là một nguồn năng lượng quan    trọng trong cơ thể và là nguồn năng lượng duy nhất của não. (3) Một trong nhóm các hợp chất hữu cơ gồm carbon, hydro, oxy và nitơ (cũng có thể có lưu huỳnh và phospho).

Phân tử protein là một cấu trúc phức tạp tạo thành bởi một hay nhiều chuỗi acid amin nối với nhau bằng các cầu peptid. Protein là thành phần thiết yếu trong cơ thể, tạo nên chất liệu cấu trúc các cơ, mô, cơ quan v.v…, và cũng quan trọng không kém, là các chất điều hòa chức năng như các enzym và hormon.

Hợp chất hữu cơ có chứa nhóm amin (-NH ) và một nhóm carboxyl (-COOH). Acid amin là những thành phần cơ bản của tất cả các chất đạm. (5) Bất kỳ chất nào trong nhóm chất cần với số lượng rất nhỏ cho việc tăng trưởng và phát triển bình thường; các chất này không thể tổng hợp được trong cơ thể, vì vậy là thành phần thiết yếu trong chế độ ăn uống.

Các vitamin có thể chia làm hai nhóm tùy theo tính hòa tan trong nước hay trong dầu. Nhóm tan trong nước gồm phức hợp, vitamin B và vitamin cà rốt; nhóm tan trong dầu có các vitamin A, D, không chứa chất béo, là sản phẩm bồi bổ sức khỏe lý tưởng, rất thích hợp với người già, trẻ em, sản phụ và người cơ thể suy nhược sau khi bệnh. 

3/ Mật ong có tác dụng gì? Chữa được những bệnh gì

Điều trị và dưỡng sinh bằng ong là sử dụng các sản phẩm ong như: những chất mà ong mật thu thập hoặc tiết ra, ấu trùng ong, nhộng và con ong trưởng thành… để phòng trị bệnh tật, làm đẹp và bảo vệ sức khỏe.

Xã hội hiện đại, do ô nhiễm môi trường, cách sống thiếu vận động và xu hướng dùng thức ăn tinh chế khiến cho số người mắc các chứng “bệnh nhà giàu” càng lúc càng nhiều; đồng thời, những khuyết điểm do việc làm đẹp dựa vào hóa học sinh ra càng lúc càng nhiều… khiến cho mọi người lại tìm về với phương pháp điều trị, dưỡng sinh tự nhiên bằng ong.

Để giúp mọi người có sự hiểu biết nhất định về dưỡng sinh và điều trị bằng ong, chúng tôi đặc biệt giới thiệu những điểm quan trọng về thành phần,    tác dụng dưỡng sinh và điều trị của mật ong, phấn hoa của ong, sữa ong chúa, cao ong, ấu trùng ong.

3.1/ Mật ong chữa đau dạ dày

Mật ong có tác dụng rõ dệt với dạ dày và đường ruột, Táo bón phần lớn do trong cơ thể âm suy hỏa vượng, cạn kiệt tân dịch, đại tiện khô hoặc chứng viêm làm hẹp khoang ruột. Do đại tiện khó, có thể làm cho hậu môn bị tổn    thương gây ra rách hậu môn, xuất huyết, bệnh trĩ (lòi dom)(2), thậm chí có thể gây ung thư(3).

Người bệnh có thể dựa vào tình trạng của mình mà E và K, thiếu hụt bất kỳ vitamin nào trong chế độ ăn uống sẽ gây các bệnh thiếu vitamin đặc hiệu. (1) Một chất tạo màu. Các sắc tố quan trọng về mặt sinh lý gồm sắc tố máu (đặc biệt hemoglobin), sắc tố mật và sắc tố võng mạc (rhodop- sin). Sắc tố melanin thấy trong da và trong mống mắt.

Các sắc tố thực vật quan trọng gồm chlorophyll (diệp lục tố) và các carotenoids. (2) Tình trạng các tĩnh mạch trong thành hậu môn lòi ra (chứng dãn tĩnh mạch) (trĩ nội) thường do táo bón lâu dài hay đôi khi do tiêu chảy. Tất cả mọi bướu ác tính gồm carcinoma và sarcoma.

mật ong chữa đau dạ dày

Nó mọc lên từ sự phân chia tế bào bất thường và không kiểm soát được, rồi chúng xâm lấn và hủy diệt các mô xung quanh. Sự lan rộng của các tế bào ung thư (chuyển di) có thể xảy ra quanh đường máu hoặc bạch huyết hay xuyên qua các xoang của cơ thể như khoang phổi và màng bụng, rồi sau đó các bướu thứ cấp mọc lên ở một nơi cách xa bướu ban đầu

Dùng lượng mật ong thích hợp để điều trị như thanh thiếu niên thì nhai lát củ cải trắng chấm mật ong, người già thì ăn chuối tiêu chấm mật ong, mỗi ngày vài lần sẽ có hiệu quả rõ. Thực tiễn cho thấy là mật ong có hiệu quả tốt với chứng viêm kết tràng mạn tính(1), táo bón xảy ra thường xuyên, táo bón ở người già và thai phụ.

Buổi sáng và tối, mỗi ngày uống 25g mật ong khi bụng đói có thể điều tiết chức năng của dạ dày và ruột. Mật ong có thể trị hết đau dạ dày và cảm giác nóng rát dạ dày, có hiệu quả điều trị đối với các bệnh: loét dạ dày và tá tràng, thủng dạ dày, tiêu hóa không tốt và viêm dạ dày mạn tính; đồng thời còn có tác dụng trị viêm(3), giúp vết thương mau lành, tăng cường chức năng của hệ thống tiêu hóa và bồi bổ cơ thể. 

3.2/ Mật ong trị ho, khử đờm

Mật ong có công hiệu tiêu viên, khử đờm, trị ho, khá tốt với bệnh hô hấp Nếu bị sưng phổi, hen suyễn có thể dùng 1 quả lê ngọt gọt bỏ hạt, cắt lát mỏng ăn kèm với mật ong, mỗi ngày vài lần, trong 1 tuần có thể thấy hiệu quả. Viêm ở ruột già, các triệu chứng thường có là tiêu chảy, đôi khi có lẫn nhầy, máu và đau bụng dưới.

Phần thứ nhất trong ba phần ruột non. Tá tràng đi từ môn vị dạ dày tới không tràng. Tá tràng nhận mật từ túi mật (qua ống dẫn mật chung) và dịch tụy từ tụy tạng. Thành tá tràng có nhiều tuyến (kể cả tuyến Brunner) tiết ra dịch tràng.

Đáp ứng cơ thể với tổn thương, có thể cấp hay mạn tính. Viêm cấp là đáp ứng bảo vệ lập tức của mô với bất kỳ tổn thương nào do các tác nhân gây nhiễm, hóa học hay vật lý. Viêm bao gồm đau, nóng, đỏ, sưng và mất chức năng ở vùng bị tác động.

Các mạch máu ở gần nơi tổn thương bị căng lên nên máu chảy tới vùng này nhiều hơn. Bạch cầu sẽ đi vào trong mô, bắt đầu nuốt vi trùng và các vật lạ khác. Các tế bào tương tự trong mô cũng di chuyển và tiêu thụ các tế bào chết, đôi khi cùng với việc sinh mủ và bắt đầu tiến trình lành. Có một số trường hợp không lành được và sẽ chuyển sang viêm mạn tính.

Người bị bệnh lao(1) có thể ăn 50 – 70g mật ong mỗi ngày. Mật ong có thể làm phổi khỏe hơn, ngưng ho và giảm đau, đồng thời còn có thể tăng hemoglobin(2) trong cơ thể, hạ thấp mỡ trong máu, làm giảm triệu chứng bệnh lao. Dân gian vẫn lưu truyền bài thuốc dùng mật ong và sữa bò hoặc mỡ động vật để điều trị bệnh lao, có hiệu quả rất tốt.

mật ong chữa ho

Người bị viêm mũi dùng dung dịch nước có 10% mật ong cho vào dụng cụ để hít vào, sau khi làm cho nó thành dạng sương, hít vào đường hô hấp làm mất đi cảm giác khô khốc ở vách sau của cổ họng, niêm mạc trở nên dễ chịu, giảm mủ, bệnh thuyên giảm rất nhanh.

Một bệnh nhiễm trực khuẩn Mycobacterium tuberculosis (do Koch xác định lần đầu năm 1882), có đặc điểm tạo thành những thương tổn (nốt củ) trong các mô (2) Một chất có trong hồng cầu và làm cho hồng cầu có màu đỏ. Hemoglobin gồm có sắc tố hem (một porphirin có chứa sắt) liên kết với một protein globin.

Hemoglobin có đặc tính duy nhất kết hợp thuận nghịch với oxy và là môi trường dùng chuyên chở oxy trong cơ thể. Chất này nhận oxy khi máu đi qua phổi và nhả oxy ra khi máu tới các mô. Bình thường máu có chứa từ 12 – 18g hemoglobin/dl.

Trong bệnh phổi – trực khuẩn được hít vào phổi và sẽ tạo ra ở đây một nốt củ ban đầu, rồi có thể tới các hạch bạch huyết gần nhất (phức hợp ban đầu). Triệu chứng của bệnh đang hoạt động là sốt, ra mồ hôi ban đêm, sụt cân và khạc ra máu.

Trong một số ca, trực khuẩn lan từ phổi vào dòng máu, tạo nên hàng triệu nốt củ nhỏ trên khắp cơ thể (lao hạt kê) hay di trú tới màng não, gây viêm màng não do lao. 

3.3/ Cải thiện tim mạch

Mật ong có hiệu quả nhất định trong việc cải thiện các bệnh tim mạch Glucose có hàm lượng cao trong mật ong và dễ được cơ thể hấp thu, chất này có thể nuôi dưỡng cơ tim và cải thiện chức năng chuyển hóa của cơ tim, làm cho mạch máu của tim giãn ra, mở rộng động mạch vành.

Nếu mỗi ngày dùng 50 – 70g mật ong trong thời gian dài có thể bảo đảm chức năng của tim hoạt động bình thường. Người bị bệnh tim uống mật ong thường xuyên sẽ cải thiện rõ tình trạng sức khỏe, thành phần máu có thể hồi phục bình thường, hàm lượng hemoglobin tăng lên, lực co bóp của mạch máu ở tim tăng.

Mật ong có thể thúc đẩy sự chuyển hóa ở gan. Glucose trong mật ong ngoài việc là chất dinh dưỡng cấu thành tế bào và mô, nó còn có thể tăng cường tích trữ chất glycogen(1) trong gan và tăng cường sự chuyển hóa ở các mô. 

mật ong có công dụng gì

3.4/ Mật ong giúp giải độc gan

Mật ong có thể thúc đẩy sự tiến hóa ở gan Trong cơ thể, gan có tác dụng như một dụng cụ lọc có thể giải trừ độc tố do vi khuẩn sinh ra, mà glycogen tăng cường tác dụng này, do vậy đề cao khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể. (1) Một carbohydrat gồm nhiều chuỗi phân nhánh có các đơn vị glu-cose.

Glycogen là dạng tồn trữ carbohydrat chính trong cơ thể, đó là chất tương ứng với tinh bột trong cây cỏ. Glycogen được trữ trong gan và cơ, có thể sẵn sàng phân hủy thành glucose. Người bị bệnh gan nếu mỗi buổi sáng, tối uống 40 – 50g mật ong lúc bụng đói trong thời gian dài sẽ có lợi cho sự hồi phục sức khỏe. 

mật ong có tác dụng gì

3.5/ Tốt cho hệ thần kinh

Mật ong có tác dụng điều tiết tốt với những bệnh về hệ thần kinh Người Hy Lạp và La Mã cổ đại cho rằng mật ong là một loại thuốc an thần. Y học dân tộc hiện đại cũng thường dùng mật ong để trị nhiều bệnh về thần kinh.

Tuy có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến suy nhược thần kinh và mất ngủ, nhưng nếu người mắc bệnh suy nhược thần kinh mỗi buổi tối trước khi đi ngủ kiên trì uống 10 – 20g mật ong có thể điều tiết hệ thần kinh và dễ ngủ. 

ăn mật ong có công dụng gì

3.6/ Mật ong trị bỏng

Mật ong có hệ quả đặc biệt khi điều trị vết thương nhiễm trùng và vết bỏng Do mật ong có tính acid và chất đường có nồng độ cao nên làm cho vi khuẩn ở vết thương khó sống; đồng thời cũng do trong mật ong chứa vitamin có tác dụng thúc đẩy đối với sự chuyển hóa của cơ thể làm cho vết thương nhanh chóng kéo da non.

Nếu bị thương ngoài da, dùng mật ong 10 – 15% rửa sạch miệng vết thương có thể giảm chất dịch tiết ra, giảm đau, rút ngắn thời gian điều trị (3 – 7 ngày). Thông thường, bị thương ở diện tích nhỏ và vừa ở cấp độ 1 – 2, sau khi làm sạch bề mặt vết thương để lộ, dùng cục bông đã khử trùng dấp mật ong bôi đều lên chỗ bị thương, ban đầu mỗi ngày 4 – 5 lần, sau khi lành miệng, mỗi ngày bôi mật 1 – 2 lần.

Nếu chỗ bị thương làm mủ, đầu tiên rửa sạch mủ, sau dùng vải gạc có mật ong đắp lên mặt vết thương rồi dùng bông khử trùng băng lại, thường qua 6 – 9 ngày sẽ làm da non, sau 2 – 3 tuần thì lành hẳn.

mật ong trị bỏng

Hi vọng qua bài viết trên đây của Nụ cười mới cuộc sống mới bạn đã nắm được những thông tin cơ bản và hữu ích nhất về mật ong. Mọi câu hỏi thắc mắc vui lòng bình luận phía dưới bài viết và đừng quên theo dõi bài viết mới hàng ngày để có cơ hội thẩm mỹ răng miễn phí.

Bình luận